幼学琼林 卷一 天文

—— 天地初开 ——

混hùn 沌dùn 初chū 开kāi, 乾qián 坤kūn 始shǐ 奠diàn。

显示翻译 ▼

气qì 之zhī 轻qīng 清qīng 上shàng 浮fú 者zhě 为wéi 天tiān, 气qì 之zhī 重zhòng 浊zhuó 下xià 凝níng 者zhě 为wéi 地dì。

显示翻译 ▼
—— 日月星辰 ——

日rì 月yuè 五wǔ 星xīng, 谓wèi 之zhī 七qī 政zhèng; 天tiān 地dì 与yǔ 人rén, 谓wèi 之zhī 三sān 才cái。

显示翻译 ▼

日rì 为wéi 众zhòng 阳yáng 之zhī 宗zōng, 月yuè 乃nǎi 太tài 阴yīn 象xiàng。

显示翻译 ▼

虹hóng 名míng 螮dì 蝀dōng, 乃nǎi 天tiān 地dì 之zhī 淫yín 气qì; 月yuè 里lǐ 蟾chán 蜍chú 是shì 月yuè 魄pò 之zhī 精jīng 光guāng。

显示翻译 ▼
—— 气象变化 ——

风fēng 欲yù 起qǐ 而ér 石shí 燕yàn 飞fēi, 天tiān 将jiāng 雨yǔ 而ér 商shāng 羊yáng 舞wǔ。

显示翻译 ▼

旋xuán 风fēng 名míng 为wéi 羊yáng 角jiǎo, 闪shǎn 电diàn 号hào 曰yuē 雷léi 鞭biān。

显示翻译 ▼

青qīng 女nǚ 乃nǎi 霜shuāng 之zhī 神shén, 素sù 娥é 即jí 月yuè 之zhī 号hào。

显示翻译 ▼

雷léi 部bù 至zhì 捷jié 之zhī 鬼guǐ 曰yuē 律lǜ 令lìng, 雷léi 部bù 推tuī 车chē 之zhī 女nǚ 回huí 阿ā 香xiāng。

显示翻译 ▼

云yún 师shī 系xì 是shì 丰fēng 隆lóng, 雪xuě 神shén 乃nǎi 是shì 滕téng 六liù。

显示翻译 ▼

歘xū 火huǒ、 谢xiè 仙xiān, 俱jù 掌zhǎng 雷léi 火huǒ; 飞fēi 廉lián、 箕jī 伯bó, 悉xī 是shì 风fēng 神shén。

显示翻译 ▼
—— 天文现象 ——

列liè 缺quē 乃nǎi 电diàn 之zhī 神shén, 望wàng 舒shū 是shì 月yuè 之zhī 御yù。

显示翻译 ▼

甘gān 霖lín、 甘gān 澍shù, 仅jǐn 指zhǐ 时shí 雨yǔ; 玄xuán 穹qióng、 彼bǐ 苍cāng, 悉xī 称chēng 上shàng 天tiān。

显示翻译 ▼

雪xuě 花huā 飞fēi 六liù 出chū, 先xiān 兆zhào 丰fēng 年nián; 日rì 上shàng 已yǐ 三sān 竿gān, 乃nǎi 云yún 晏yàn。

显示翻译 ▼

蜀shǔ 犬quǎn 吠fèi 日rì, 比bǐ 人rén 所suǒ 见jiàn 甚shèn 稀xī; 吴wú 牛niú 喘chuǎn 月yuè, 笑xiào 人rén 畏wèi 惧jù 过guò 甚shèn。

显示翻译 ▼
—— 自然与人 ——

望wàng 切qiè 者zhě, 若ruò 云yún 霓ní 之zhī 望wàng; 恩ēn 深shēn 者zhě, 如rú 雨yǔ 露lù 之zhī 恩ēn。

显示翻译 ▼

参shēn 商shāng 二èr 星xīng, 其qí 出chū 没mò 不bù 相xiāng 见jiàn; 牛niú 女nǚ 两liǎng 宿xiù, 惟wéi 七qī 夕xī 一yī 相xiāng 逢féng。

显示翻译 ▼

后hòu 羿yì 妻qī, 奔bēn 月yuè 宫gōng 而ér 为wéi 嫦cháng 娥é; 傅fù 说yuè 死sǐ, 其qí 精jīng 神shén 托tuō 于yú 箕jī 尾wěi。

显示翻译 ▼

披pī 星xīng 戴dài 月yuè, 谓wèi 早zǎo 夜yè 之zhī 奔bēn 驰chí; 沐mù 雨yǔ 栉zhì 风fēng, 谓wèi 风fēng 尘chén 之zhī 劳láo 苦kǔ。

显示翻译 ▼

事shì 非fēi 有yǒu 意yì, 譬pì 如rú 云yún 出chū 无wú 心xīn; 恩ēn 可kě 遍biàn 施shī, 乃nǎi 曰yuē 阳yáng 春chūn 有yǒu 脚jiǎo。

显示翻译 ▼
—— 社会与自然 ——

馈kuì 物wù 致zhì 敬jìng, 曰yuē 敢gǎn 效xiào 献xiàn 曝pù 之zhī 忱chén; 托tuō 人rén 转zhuǎn 移yí, 曰yuē 全quán 赖lài 回huí 天tiān 之zhī 力lì。

显示翻译 ▼

感gǎn 救jiù 死sǐ 之zhī 恩ēn, 曰yuē 再zài 造zào; 诵sòng 再zài 生shēng 之zhī 德dé, 曰yuē 二èr 天tiān。

显示翻译 ▼

势shì 易yì 尽jìn 者zhě 若ruò 冰bīng 山shān, 事shì 相xiāng 悬xuán 者zhě 如rú 天tiān 壤rǎng。

显示翻译 ▼

晨chén 星xīng 谓wèi 贤xián 人rén 廖liào 落luò, 雷léi 同tóng 谓wèi 言yán 语yǔ 相xiāng 符fú。

显示翻译 ▼

心xīn 多duō 过guò 虑lǜ, 何hé 异yì 杞qǐ 人rén 忧yōu 天tiān; 事shì 不bù 量liàng 力lì, 不bù 殊shū 夸kuā 父fù 追zhuī 回huí。

显示翻译 ▼
—— 人物与天象 ——

如rú 夏xià 日rì 之zhī 可kě 畏wèi, 是shì 谓wèi 赵zhào 盾dùn; 如rú 冬dōng 日rì 之zhī 可kě 爱ài, 是shì 谓wèi 赵zhào 衰shuāi。

显示翻译 ▼

齐qí 妇fù 含hán 冤yuān, 三sān 年nián 不bù 雨yǔ; 邹zōu 衍yǎn 下xià 狱yù, 六liù 月yuè 飞fēi 霜shuāng。

显示翻译 ▼

父fù 仇chóu 不bù 共gòng 戴dài 夭yāo, 子zǐ 道dào 须xū 当dāng 爱ài 日rì。

显示翻译 ▼
—— 盛世祥瑞 ——

盛shèng 世shì 黎lí 民mín, 嬉xī 游yóu 于yú 光guāng 天tiān 化huà 日rì 之zhī 下xià; 太tài 平píng 天tiān 子zǐ, 上shàng 召zhào 夫fū 景jǐng 星xīng 庆qìng 云yún 之zhī 祥xiáng。

显示翻译 ▼

夏xià 时shí 大dà 禹yǔ 在zài 位wèi, 上shàng 天tiān 雨yù 金jīn; 春chūn 秋qiū 孝xiào 经jīng 既jì 成chéng, 赤chì 虹hóng 化huà 玉yù。

显示翻译 ▼

箕jī 好hào 风fēng, 毕bì 好hào 雨yǔ, 比bǐ 庶shù 人rén 愿yuàn 欲yù 不bù 同tóng; 风fēng 从cóng 虎hǔ, 云yún 从cóng 龙lóng, 比bǐ 君jūn 臣chén 会huì 合hé 不bù 偶ǒu。

显示翻译 ▼

雨yǔ 旸yáng 时shí 若ruò, 系xì 是shì 休xiū 徵zhēng; 天tiān 地dì 交jiāo 泰tài, 称chēng 斯sī 盛shèng 世shì。

显示翻译 ▼
×